مصاحبه با احمد بستانچی مدیر عامل شرکت دمنده

شرکت دمنده فعالیت خود را به عنوان پیشتاز در تولید انواع فن و الکتروموتور، با سرمایه گذاری بخش خصوصی و با توسط احمد بستانچی، یکی از کار آفرینان برتر کشور آغاز نموده است. این شرکت با تکیه بر توانایی های خود در عرصه های علم و فن آوری و همچنین توانایی های برجسته مدیریتی توانسته روز به روز در این عرصه به سرعت ترقی نموده و با ایجاد محصولات جدید و با کیفیت یکی از ارکان اصلی صنعت فن و هواکش در ایران و خاورمیانه باشد .

در ادامه گفتگویی صمیمانه با آقای احمد بستانچی، مدیرعامل شرکت دمنده انجام داده ایم. ایشان متولد سال 1328 و از اولین های صنعت تهویه در ایران می باشند.

لطفا در خصوص شکل گیری شرکت دمنده در سال ۱۳۴۶و اهداف اولیه آن توضیح بفرمایید.

من از سال 1341 و در واقع در سنین نوجوانی شروع به کار کردم و تا سال 1345 هم به این منوال ادامه دادم. اما از سال 1346 تا به امروز که در خدمت خوانندگان عزیز هستیم، برای خودم کار می کنم؛ بدین شکل که یک مغازه را به صورت قسطی خریدم و در آن کار تعمیر و سیم پیچی الکتروموتور را که طی پنج سال اولیه آموخته بودم و در آن زمان در تهران رایج بود، شروع کردم.

ثبت رسمی شرکت در سال 1363 چه تاثیری بر روند توسعه و ساختار سازمانی شما داشت؟

همان زمان که فعالیت در مغازه را شروع کردم و چند نفر را هم به کار گرفتم، دلایلی پیش آمد که مجبور شدیم برای یک دبیرستان معروف تهران و به درخواست مدیر آن، دو تا هواکش بسازیم. ما وقتی که ساختیم و بردیم، گفتند که این هواکش ها صنعتی هستند و برای اینجا مناسب نیستند. بنابراین ما هواکش ها را برگرداندیم و دو تا هواکش خارجی خریدیم و نصب کردیم و دو تا هواکش که ساخته بودیم را برای کار صنعتی به فروش رساندیم و همین اتفاق مشوق ما شد برای تولید هواکش. بعد انقلاب هم در واقع به دلیل این که دیدیم کارهای صنعتی شروع شد و رشد زیادی کرد، ما تصمیم گرفتیم که شرکت را ثبت کنیم و یک لوگو هم خودم طراحی کردم و آنجا ابتدای فعالیت صنعتی ما شد.

جناب آقای بستانچی، در ابتدای مسیر فعالیت با چه چالش ها و محدودیت هایی مواجه بودید و چگونه بر آنها غلبه کردید؟

ما کار صنعتی را شروع کردیم در حالی که فضای مناسبی در اختیار نداشتیم. چون احتیاج به فضای بیشتری از مغازه مان داشتیم و به این دلیل، مقابل مغازه یک منزلی را اجاره کردیم و در آن کار را توسعه دادیم و بعد از مدتی که آنجا کار کردیم، بازهم فضا برایمان کوچک شد. آمدیم در خیابان سازمان آب محله تهران پارس و کارخانه ای را خریداری کردم و به آنجا نقل مکان کردیم و فضا برایمان بزرگتر شد و به رشد بهتری هم دست یافتیم.

نقطه‌عطف‌های مهم در مسیر توسعه شرکت را چه محصول یا پروژه‌هایی تشکیل داده‌اند؟ به‌ویژه محصولاتی مانند جت‌فن ضدحریق پارکینگی F300.

در آغاز فعالیت، تولید ما بر هواکش‌های صنعتی متداول متمرکز بود. به‌دلیل ارائه محصولاتی با کیفیت بالاتر و قیمت مناسب‌تر نسبت به بازار آن زمان، توانستیم سهم قابل‌توجهی از تولید و فروش را به‌دست آوریم. به‌تدریج درخواست‌های متنوعی از سوی مشتریان برای استفاده در مرغداری‌ها، دامداری‌ها، صنایع بزرگ‌تر و سنگین‌تر دریافت شد. این روند ما را به سمت تولید هواکش‌های صنعتی بسیار سنگین، از جمله هواکش‌های تونلی و جت‌فن‌های ضدحریق پارکینگی F300 سوق داد. به‌ویژه در سال‌های اخیر، با الزام سازمان نظام مهندسی به نصب هواکش‌های ضدحریق برای تخلیه دود و اگزاست در زمان آتش‌سوزی در پارکینگ‌ها، این محصولات با استقبال چشمگیر بازار مواجه شد و خوشبختانه تقاضا و تولید ما همچنان رو به افزایش است.

شرکت دمنده اکنون بیش از ۵۵۰ نوع محصول تولید می کند. استراتژی شما برای تنوع بخشی و به روزرسانی سبد محصولات چیست؟

ما به درخواست بازار این تنوع را ایجاد کردیم، چون در واقع موقعیت ما در بازار طوری بود که تنوع را خیلی خوب پاسخ می‌دادیم و خودمان قالب سازی داشتیم و طراحی قالب‌ها را هم خودمان انجام می‌دادیم. به همین دلیل داشتن تنوع محصول برایمان مقدور بود و راحت تر بود نسبت به سایر تولیدکنندگان. در این مسیر محصولاتی را که می‌دیدیم در بازار مصرف، تقاضای بالایی دارد انتخاب می‌کردیم و با کمک قسمت تحقیق و توسعه کارخانه، تولید آن محصول را انجام می دادیم. بدین ترتیب ما هر ساله چندین نوع محصول جدید را طراحی و تولید و به بازار ارایه می‌کنیم و خوشبختانه ما در واقع هر سال رشد مناسبی نسبت به شرایط جامعه داریم.

رعایت استانداردهای ملی و بین‌المللی (مانند CE، ISO 9001، ISO 14001 و …) چه نقشی در ارتقای کیفیت و اعتماد بازار داشته است؟

طبیعی است که مشتریان، به‌ویژه با توجه به الزامات سازمان نظام مهندسی، خواهان محصولات منطبق با استانداردهای معتبر باشند. ما نیز همواره تلاش کرده‌ایم خود را با این نیازها و استانداردهای ملی و بین‌المللی هماهنگ کنیم و حتی گواهینامه‌هایی مانند CE را به‌دست آورده‌ایم. در همین راستا، آزمایشگاه‌های داخلی مجهزی در کارخانه راه‌اندازی کرده‌ایم تا محصولات را به‌طور مستمر آزمون کنیم. خوشبختانه این آزمایشگاه‌ها نیز به تأیید سازمان نظام مهندسی و سازمان استاندارد رسیده‌اند.

خطوط تولید و واحدهای تخصصی شرکت، از دایکست و پرسکاری تا مونتاژ و کنترل کیفیت، چگونه در بهبود بهره‌وری و کاهش ضایعات نقش‌آفرینی می‌کنند؟

واحدهای مختلف تولیدی ما شامل بخش‌های فلزکاری، ریخته‌گری و دایکست، ماشین‌کاری و سایر فرآیندهای صنعتی است. در هر یک از این واحدها ایستگاه‌های کنترل کیفیت مستقر شده‌اند تا بر اجرای دقیق دستورالعمل‌های مهندسی نظارت کنند. تمام محصولات بر اساس استانداردهای تعیین‌شده توسط تیم مهندسی تولید می‌شوند و خوشبختانه همواره تأیید مشتریان و گارانتی‌های شرکت را دریافت کرده‌اند. همین امر موجب رضایت و اعتماد پایدار مشتریان به محصولات دمنده شده است.

لطفا درباره فعالیت ها و دستاوردهای آزمایشگاه تحقیق و توسعه (R&D) شرکت بیشتر توضیح دهید و بفرمایید این بخش چگونه به خلق محصولات نوآورانه کمک می کند؟

وجود آزمایشگاه‌های مجهز در محل کارخانه این امکان را به ما می‌دهد که به‌طور روزانه نمونه‌های مختلف محصولات را آزمایش و ارزیابی کنیم. در صورت مشاهده هرگونه مشکل یا ضعف، بلافاصله اقدامات اصلاحی انجام می‌شود و کل فرآیند تولید و مهندسی تحت کنترل مستمر قرار دارد. این رویکرد باعث شده است کیفیت محصولات دمنده همواره در سطح مطلوب باقی بماند و خوشبختانه تا امروز با افت کیفیت مواجه نشده‌ایم

هم‌اکنون محصولات دمنده به بیش از ۱۷ کشور صادر می‌شود. مهم‌ترین بازارهای صادراتی شما کدامند و چه سهمی از تولید را به خود اختصاص می‌دهند؟

در حال حاضر، عمده بازارهای صادراتی ما شامل عراق، افغانستان و بسیاری از کشورهای آسیای میانه است؛ در واقع تقریباً همه کشورهای همسایه و منطقه با ما همکاری دارند. حدود ۳۰ درصد از محصولات دمنده به این کشورها صادر می‌شود و در صورت نبود محدودیت‌های بانکی و مشکلات تبادلات مالی، این سهم می‌توانست حتی بیشتر هم باشد

چه استراتژی‌هایی برای توسعه حضور در بازارهای بین‌المللی و رقابت با برندهای جهانی اتخاذ کرده‌اید؟

در واقع تلاش کردیم که کیفیت هامون رو در حد استاندارد های جهانی ببریم ولی متاسفانه به خاطر تحریم و بسته شدن ارتباطات بانکی و پولی مشکل تجارت بین الملل داریم

دریافت گواهینامه ISO 14001 بیانگر تعهد شما به حفاظت از محیط زیست است. لطفاً در این زمینه اقدامات شاخص شرکت را بیان کنید.

این شرکت موفق به کسب مقام اول و عنوان صنعت برگزیده در بیست و چهارمین همایش ملی واحدهای صنعتی، معدنی و خدماتی سبز شد که خود گواهی روشن بر اهتمام آن به مسائل زیست‌محیطی است. یکی از مهم‌ترین پروژه‌های انجام‌شده، تجهیز و بهره‌برداری از پنل‌های خورشیدی برای استفاده از انرژی پاک و تولید برق بوده است. همچنین با اجرای سیاست‌های مدیریت انرژی همچون نصب اینورترها، جایگزینی لامپ‌ها و چراغ‌های LED و SMD، و نصب پرده‌های PVC، توانسته مصرف انرژی را بهینه و از اتلاف آن جلوگیری کند.
در بخش کنترل آلاینده‌ها، دمنده اقدام به نصب سیکلون و فیلتر برای کاهش انتشار ذرات رنگ پودری در محیط کرده و با ایجاد تصفیه‌خانه آب، آب تصفیه‌شده را برای آبیاری فضای سبز کارخانه مورد استفاده قرار می‌دهد. این مجموعه علاوه بر توسعه فضای سبز، به پرورش گونه‌های کم‌آب نیز توجه ویژه داشته است.

از سوی دیگر، مدیریت زمان مصرف انرژی از طریق نصب فتوسل، چشمی و تایمرهای هوشمند برای روشنایی محوطه و واحدها، از دیگر اقدامات برجسته این شرکت به شمار می‌رود.

در حوزه فرهنگ‌سازی، دمنده با جمع‌آوری درب بطری‌ها و اهدای ویلچر به نیازمندان، تفکیک پسماند را در عمل نشان داده و هم‌زمان با برگزاری و حمایت از دوره‌های آموزشی محیط زیستی در سطح منطقه و میان کارکنان، به ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست پرداخته است.
علاوه بر این، دمنده در طرح‌های حمایتی از طبیعت، شامل حفاظت از درختان و جانوران مشارکت فعال و مستمر داشته و با تفکیک پسماندهای صنعتی و عفونی در مبدأ و امحاء آن توسط مراکز مجاز محیط زیست، فرآیندهای خود را در چارچوب استانداردهای قانونی و زیست‌محیطی مدیریت کرده است.

آیا شرکت دمنده در پروژه‌ها یا برنامه‌های مسئولیت اجتماعی (CSR) در سطح ملی یا منطقه‌ای مشارکت داشته است؟

دمنده با نگاهی فراتر از کسب‌وکار، اقدامات متعددی را در زمینه‌های بهداشت، آموزش، ورزش و حمایت‌های اجتماعی به انجام رسانده است.

در حوزه سلامت، دمنده نقش مهمی در تجهیز بیمارستان زعیم پاکدشت، خرید تجهیزات اتاق عمل، تجهیز درمانگاه خدمات جامع سلامت مسکن مهر امام رضا)ع( پاکدشت و همچنین کمک در ساخت و حمایت‌های سالیانه درمانگاه خیریه حضرت معصومه تهران ایفا کرده است.

علاوه بر این، این شرکت در تجهیز درمانگاه خیریه حضرت فاطمه زهرا (س) در پاکدشت نیز مشارکت داشته و کمک‌های مالی مستمری را در این زمینه ارائه داده است.

در بخش اجتماعی و فرهنگی، دمنده هدایای دانش‌آموزی را برای فرزندان همکاران خود در آغاز سال تحصیلی تدارک دیده و همچنین با تهیه لوازم آموزشی برای کودکان بی‌سرپرست و نیازمند، سهمی در حمایت از آینده‌سازان کشور داشته است.

در حوزه ورزش، این شرکت به‌عنوان اسپانسر تیم تکواندو دمنده فعالیت کرده و در ارتقای ورزش منطقه‌ای نقش‌آفرین بوده است.

همچنین، دمنده در شرایط دشوار و بحران‌های ملی نیز همواره در کنار جامعه بوده و با ارائه کمک‌های نقدی و غیرنقدی در بلایای طبیعی، پشتیبانی از موسسه کهریزک و دیگر اقدامات خیرخواهانه، مسئولیت اجتماعی خود را به‌خوبی ایفا کرده است.

با توجه به اشتغال بیش از ۱۰۰۰ نفر در مجموعه دمنده، سیاست‌ها و رویکرد شما در مدیریت منابع انسانی و ایجاد فرهنگ سازمانی چیست؟

مهم‌ترین اصل در این مسیر، برقراری نظام عادلانه جبران خدمات است تا عدالت در ارزیابی عملکرد کارکنان و پاداش‌دهی رعایت شود.
دمنده همواره تلاش کرده با افزایش رضایت پرسنل از طریق بهبود روابط سازمانی و سهیم کردن آن‌ها در برخی تصمیم‌گیری‌ها، احساس تعلق و مشارکت را تقویت کند.

در همین راستا، تشویق فرهنگ کار تیمی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد و با برگزاری جلسات گروهی و ارائه مشوق‌ها برای فعالیت‌های جمعی، همکاری و هم‌افزایی میان کارکنان ارتقا یافته است.
از دیگر اقدامات مهم این مجموعه می‌توان به بهبود وضعیت خدمات و تسهیلات رفاهی برای پرسنل اشاره کرد؛ از جمله ارائه بیمه‌های تکمیلی، انواع وام‌ها و سایر حمایت‌های مالی و اجتماعی. همچنین، دمنده همواره به پیشرفت‌های گروهی در کنار رشد فردی اولویت داده و با تشکیل کمیته پیشنهادات و تقدیر از پیشنهاددهندگان، زمینه مشارکت خلاقانه کارکنان را فراهم آورده است.

در کنار این موارد، تشویق‌های ماهیانه برای افراد و گروه‌هایی که عملکرد مطلوبی داشته‌اند، به‌عنوان یکی از ابزارهای انگیزشی به‌طور مستمر اجرا می‌شود. مجموعه این سیاست‌ها نشان‌دهنده توجه دمنده به سرمایه انسانی به‌عنوان مهم‌ترین دارایی سازمان است؛ سرمایه‌ای که نقشی کلیدی در تحقق اهداف و موفقیت‌های شرکت ایفا می‌کند.

برنامه‌های شما برای آموزش، ارتقاء مهارت و رفاه کارکنان چگونه اجرا می‌شود و چه تأثیری بر بهره‌وری داشته است؟

شرکت دمنده در راستای ارتقاء سطح دانش، مهارت و رفاه کارکنان خود، مجموعه‌ای از برنامه‌های ساختاریافته را اجرا می‌کند.

نخستین گام در این زمینه، نیازسنجی آموزشی سالانه است که به‌صورت دوره‌ای انجام شده و طی آن نیازهای آموزشی از پرسنل و مدیران واحدها جمع‌آوری می‌شود. بر همین اساس، در صورت مشاهده ضعف عملکردی که ناشی از کمبود دانش باشد، دوره‌های آموزشی هدفمند برای افراد برگزار می‌شود. همچنین، تطابق شاغلین با نیازهای شغلی به‌طور مستمر بررسی شده و انحراف‌های احتمالی مشخص و اصلاح می‌گردد.

در جهت توسعه مسیر شغلی، شرکت برای کارکنان خود برنامه‌های تعیین مسیر شغلی و جانشین‌پروری را طراحی و اجرا کرده است تا هم فرصت رشد فردی فراهم شود و هم سازمان در آینده از پشتوانه نیروی انسانی توانمند برخوردار باشد.
از سوی دیگر، برای ارتقاء رفاه پرسنل نیز اقدامات متعددی صورت گرفته است؛ از جمله افزایش مراکز تحت حمایت بیمه تکمیلی درمان، بهبود کیفیت رستوران و تغذیه کارکنان، و رسیدگی مستمر به وضعیت سلامت از طریق پزشک سازمانی.

علاوه بر این، شرکت با اهدای هدایای مناسبتی و سایر اقدامات رفاهی تلاش کرده فضایی مثبت و انگیزشی برای کارکنان ایجاد کند.

این رویکردها در کنار هم، موجب افزایش رضایت شغلی، انگیزه و بهره‌وری نیروی انسانی شده و سرمایه انسانی را به یکی از ارکان اصلی موفقیت دمنده تبدیل کرده است.

جناب آقای بستانچی، چشم انداز شما برای آینده شرکت در پنج تا ده سال آینده چیست؟

امیدواریم با بهبود شرایط سیاسی و اقتصادی و رفع محدودیت‌های تعامل با کشورهای خارجی، بتوانیم افق‌های جدیدی را پیش روی شرکت بگشاییم.

در همین راستا، دمنده تولید محصولات نوین را آغاز کرده است که شامل تجهیزات برودتی مانند کولرهای گازی، اسپلیت یونیت، داکت اسپلیت، مینی‌چیلرها و دستگاه‌های برودتی خانگی می‌شود. هدف ما گسترش سبد محصولات و حضور فعال‌تر در بازارهای داخلی و خارجی در پنج تا ده سال آینده است.

چه توصیه‌ای برای کارآفرینان و فعالان جوان صنعت تهویه مطبوع و فن‌سازی دارید؟

به باور من، در هر صنعتی ــ از جمله صنعت تهویه مطبوع و فن‌سازی ــ شرط نخست موفقیت این است که افراد کار خود را دوست داشته باشند و به آن اعتقاد داشته باشند. تلاش مستمر، بهبود پیوسته، حفظ کیفیت، جلب رضایت مشتری و ارائه خدمات پایدار، عوامل کلیدی هستند که به یک محصول اجازه می‌دهند جایگاه خود را در بازار پیدا کند و ماندگار شود.

با توجه به مشکلات فعلی کشور، از جمله نوسانات برق و محدودیت‌های انرژی، این شرایط چه تأثیری بر روند تولید و تحویل محصولات داشته است و چه راهکارهایی برای مدیریت این چالش‌ها در شرکت دمنده اجرا کرده‌اید؟

شرکت دمنده از سال‌ها پیش برای مدیریت چالش‌های مرتبط با نوسانات و قطعی برق، اقدام به تأمین ژنراتورهایی با ظرفیت حدود دو مگاوات، معادل مصرف کارخانه، کرده است تا در مواقع اضطراری از آن‌ها استفاده کنیم.

علاوه بر این، اخیراً بخشی از نیاز انرژی خود را از طریق نصب پنل‌های خورشیدی تأمین می‌کنیم که هم در زمان وجود برق شبکه و هم به‌عنوان پشتیبان خطوط داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

به این ترتیب توانسته‌ایم اثر کمبودهای بیرونی را تا حد زیادی در داخل مجموعه جبران کنیم و خوشبختانه مشکل عمده‌ای در روند تولید نداریم. با این حال، جامعه و صنایع کشور همچنان از معضل قطعی برق متحمل خسارت‌های قابل توجهی می‌شوند.

در شرایط اقتصادی و تجاری امروز ایران، چه عواملی را مهم‌ترین موانع پیش روی توسعه تولید صنعتی می‌دانید و چه پیشنهادهایی برای بهبود فضای کسب‌وکار دارید؟

طبیعی است که اگر شرایط اقتصادی و تجاری کشور به وضعیت عادی و همسو با استانداردهای جهانی بازگردد، می‌توانیم همانند بسیاری از کشورهای همسایه تولید و صادرات موفقی داشته باشیم.

در حال حاضر، تحریم‌ها موجب بروز مشکلاتی در واردات مواد اولیه و همچنین تخصیص ارز شده و همین امر باعث کندی روند تولید می‌شود. علاوه بر آن، نبود دسترسی به سیستم‌های بانکی بین‌المللی مانند سوئیفت نیز فروش و مبادلات ما را با چالش جدی روبه‌رو کرده است.

بی‌تردید در صورت رفع بخش بزرگی از این موانع، ظرفیت‌های تولید و صادرات ما بسیار فراتر از وضعیت کنونی خواهد بود.