برای تولید محصولات با کیفیت خوب در گلخانهها باید درجه حرارت داخل آنها به طرز صحیحی تنظیم شود. با توجه به اینکه اکثر پوششهای گلخانهها استفاده از نایلون یا چادرهای برزنتی و مشابه آنها میباشد؛ بیشترین بار سرمایشی گلخانهها ناشی از تشعشع خورشید است. به عنوان یک قاعدة تخمینی مقدار تشعشع خورشید در سطح دریا را میتوان در هنگام ظهر در نواحی معتدل 200 و در نواحی گرم و خشک250 در نظر گرفت. البته باید توجه داشت که تمام تشعشع خورشید که به گلخانه میرسد به بار سرمایشی تبدیل نمیشود. بلکه گیاهان داخل گلخانه حدود 2% این تابش را صرف فتوسنتز نموده و حدود 48% نیز جهت تعریق گیاهان استفاده میشود و بنابراین فقط 50 درصد انرژی خورشید را باید به عنوان بار سرمایشی در نظر گرفت. از طرف دیگر معمولاً درجه حرارت طراحی داخل گلخانهها متناسب با نوع استفاده از آنها حدود 10 تا 25 درجة فارنهایت کمتر از درجه حرارت خشک طراحی خارج در نواحی معتدل و نیمه گرم است و بنابراین معمولاً برای تامین سرمایش این واحدها از سیستمهای سرمایش تبخیری و به خصوص کولر آبی استفاده میگردد. در این صورت ظرفیت هوادهی کولر آبی برای یک گلخانه از رابطة زیر بدست میآید:
که در آن e راندمان کولر آبی بوده که در سالهای اولیه استفادهاش 80% در نظر گرفته میشود. نیز درجه حرارت مرطوب هوای خارج است.
مثال) کولر آبی مناسب برای یک گلخانه به ابعاد 100×50 فوت را که درجه حرارت طرح داخل آن نباید از 90 تجاوز نماید، محاسبه نمایید. درجه حرارت خشک طرح خارج 100 و درجه حرارت مرطوب طرح خارج72 میباشد.
از درجه حرارتهای طرح خارج مشخص است که منطقه محل گلخانه معتدل است و بنابراین مطابق آنچه بیان شد؛ متوسط تشعشع خورشید را میتوان200 در نظر گرفت. با توجه به شرایط اقلیمی منطقه؛ درجه حرارت خروجی از کولر آبی برابر خواهد بود با:
6/77=t2=
بنابراین ظرفیت هوادهی کولر آبی برابر خواهد شد با:
40322=cfm=
این ظرفیت را میتوان به کمک چهار کولر آبی در چهار گوشة گلخانه تامین نمود. چنانچه هزینههای اولیه و جاری مهم نبوده و بنا به نظر کارفرما استفاده از سیستمهای انبساط مستقیم نظیر پکیجهای D.x هوایی یا چیلر و هواساز مدنظر باشد؛ در این صورت ظرفیت سیستم برابر خواهد بود با:
تن تبرید 45=539992= (6/77-90) × 40322 × 08/1=×cfm×08/1=Q
بنابراین میتوان از یک چیلر به ظرفیت واقعی 45 تن تبرید استفاده نمود که در این صورت با در نظر گرفتن cfm400 برای هر تن تبرید ظرفیت هواساز آن برابر خواهد شد با:
cfm 18000 = 45×400= میزان هوادهی هواساز
به عنوان یک قاعدة تخمینی، هرگاه بجای کولر آبی بخواهیم از هواساز یا پکیج انبساط مستقیم استفاده نماییم؛ کافی است که ظرفیت هوادهی کولر آبی را بر عدد دو تقسیم نماییم تا ظرفیت هوادهی هواساز بدست آید.
5) استانداردهای تهویه مطبوع برای صنعت نساجی:
در بسیاری از ساختمانهای صنعتی برای فرآیندهای ساخت و حفظ شرایط محیطی باید استانداردهای خاصی هنگام مراحل طراحی و محاسبة سیستم سرمایشی و گرمایشی مورد نظر قرار گیرد. به طور کلی درجه حرارت و رطوبت نسبی سالنهای ریسندگی و بافندگی نباید از حد استاندارد کمتر باشد. نوسان این دو عامل موجب عدم تعادل حرارتی شده و بر روی راندمان و کیفیت تولیدات اثر نامطلوب میگذارد. همچنین در محیطهایی که کارگران وظایف خود را بدون خستگی ناشی از زیاد یا کم بودن درجه حرارت انجام میدهند و در معرض آلایندههای مضر موجود در هوا قرار ندارند؛ کارآیی آنها بیشتر خواهد بود. در تعیین مقدار رطوبت نسبی برای سالنهای نساجی باید موارد زیر را در نظر گرفت:
1- افزایش رطوبت نسبی موجب میشود که حالت موجخوردگی الیاف کوتاه پنبهای از بین رفته و بهتر کشش یابند. بنابراین چون استحکام نخ با منظمتر شدن آرایش الیاف در امتداد محور آن افزایش مییابد؛ نخهای بدست آمده از الیاف کوتاه پنبهای که تحت رطوبت نسبی بالایی تهیه شدهاند از استحکام بالاتری برخوردارند.
2- در مرحلة شانهزنی به منظور افزایش نظم در آرایش الیاف نخ، باید از رطوبت نسبی بالاتری در سالن استفاده گردد.
3- کم بودن رطوبت نسبی در سالنهای نساجی باعث خشک شدن الیاف و در نتیجه تولید الکتریسیتة ساکن در آنها میشود. این الکتریسیته باعث ایجاد یک نیروی جاذبه بین الیاف و غلتک شده و الیاف بدور غلتک میپیچند که این مسأله باعث پارگی آنها شده و راندمان تولید را کم میکند.
موارد فوق بیانگر اهمیت درجه حرارت و به خصوص رطوبت نسبی در صنعت نساجی است. به منظور بررسی اثر رطوبت نسبی روی کیفیت منسوجات؛ انجمن ASHRAE آزمایشهایی را به انجام رسانیده است که نتایج آن به شرح زیر میباشد:
1- اضافه شدن درصد رطوبت نسبی از 53 به 68 درصد موجب کاهش پارگی نخها به میزان 5/33 درصد میشود.
2- اضافه شدن درصد رطوبت نسبی تا 78 درصد مقدار پارگی نخها را به میزان 5/12 درصد کاهش میدهد.
3- اضافه شدن درصد رطوبت نسبی تا 88 درصد هیچگونه تاثیری در کیفیت محصولات به وجود نمیآورد.
4- افزایش رطوبت نسبی از 60 درصد تا 70 درصد روی حالت الاستیسیتة نخ تاثیر داشته و آن را به میزان 8/15 درصد افزایش داده و لذا میزان پارگی نخ را تا 5/33 درصد کاهش میدهد.