شناخت انرژی خورشیدی و استفاده از آن برای منظورهای مختلف به زمان ماقبل تاریخ باز می‌گردد. شاید به دوران سفالگری. در آن هنگام روحانیون معابد به کمک جام‌های بزرگ طلایی صیقل داده شده و اشعه خورشید، آتشدان‌های محراب‌ها را روشن می‌کردند. یکی از فراعنه مصر معبدی ساخته بود که با طلوع خورشید درب آن باز و با غروب خورشید درب بسته می‌شد. ولی مهم‌ترین روایتی که درباره استفاده از خورشید بیان شده، داستان ارشمیدس دانشمند و مخترع بزرگ یونان قدیم می‌باشد که ناوگان روم را با استفاده از انرژی حرارتی خورشید به آتش کشید. گفته می‌شود که ارشمیدس با نصب تعداد زیادی آيینه‌های کوچک مربعی شکل در کنار یکدیگر که روی یک پایه متحرک قرار داشته ‌است، اشعه خورشید را از راه دور روی کشتی‌های رومیان متمرکز ساخته و به این ترتیب آنها را به آتش کشیده ‌است .در ایران نیز معماری سنتی ایرانیان باستان نشان‌دهنده توجه خاص آنان در استفاده صحیح و مؤثر از انرژی خورشید در زمان‌های قدیم بوده ‌است. با وجود آنکه انرژی خورشید و مزایای آن در قرون گذشته به خوبی شناخته شده بود، ولی بالا بودن هزینه اولیه چنین سامانه‌هایی از یک طرف و عرضه نفت و گاز ارزان از طرف دیگر سد راه پیشرفت این سامانه‌ها شده بود تا اینکه افزایش قیمت نفت در سال ۱۹۷۳ باعث شد که کشورهای پیشرفته صنعتی مجبور شدند به مسئله تولید انرژی از راه‌های دیگر (غیر از استفاده از سوخت‌های فسیلی) توجه جدی‌تری نمایند. بهره‌برداری از انرژی خورشیدی در بسیاری از كشورهای جهان به‌خصوص مناطق با آفتاب زیاد، معمول و در حال پیشرفت است. این انرژی كه می‌تواند برای گرم كردن شوفاژ و تولید الكتریسیته مورد استفاده قرار گیرد، در كشورهای مختلف دنیا از مرحله آزمایشی موفق بیرون آمده و مراحل پیشرفت سریع را می‌گذراند .
با توجه به وسعت دسترسی به این انرژی به نظر می‌رسد در آینده، انرژی خورشیدی بتواند به‌عنوان یكی از منابع ارزان در دسترس بشر قرار گیرد.
در حال حاضر ۱۵ درصد انرژی مورد مصرف آمریكا از خورشید تأمین می‌شود. كشورهای اروپایی و سایر كشورهای صنعتی نیز مقداری از انرژی مورد نیاز خود را از خورشید تأمین می‌كنند. كره زمین انرژی خورشیدی را به‌صورت تابش خورشیدی دریافت می‌كند و مقدار این تابش به مراتب بیش از نیاز بشریت است