
سيستمهاي تهويه و گرمايش ساختمانها و سالنهاي بزرگ سهم بزرگي از مصرف انرژي در كشور را به خود اختصاص ميدهند. تأمين آب گرم مصرفي،گرمايش ساختمانهاي سالنهاي ورزشي و سولههاي صنعتي از جمله اين موارد است.
عوامل مختلفي بر آسايش انسان در محيط زندگي تأثيرگذار است. يكي از اين عوامل هواي فضاهاي مختلف است. ايجاد شرايط آسايش انسان در محيطهاي مختلف از طريق اجراي يك سلسله عمليات بر روي هوا، از قبيل افزايش و يا كاهش دما و رطوبت و نيز كاهش ميدان گازها و تركيبات مضر موجود در هوا صورت ميگيرد. هوا تركيبي از گازهاي نيتروژن، اكسيژن، آرگون، دياكسيدكربن، نئون، هليم و مقدار ناچيزي از گازهاي ديگر از قبيل متان، هيدروژن، دياكسيدگوگرد و ... ميباشد. به همراه اين گازها، همواره مقدار ناچيزي رطوبت به صورت بخار آب در هوا وجود دارد كه ميزان آن متغير است. لازم به ذكر است ميزان رطوبت نيز همانند دما از نقطه نظر آسايش انسان و كيفيت هواي محيط نقش تعيينكنندهاي دارد.
عملياتي كه بهمنظور ايجاد شرايط دلخواه، ممكن است بر روي هوا صورت گيرند، عبارتند از:
· گرم كردن هوا
· سرد كردن هوا
· رطوبت زدن هوا
· رطوبتگيري هوا
· گرم كردن و رطوبت زدن هوا
· سرد كردن و رطوبتگيري هوا
· مخلوط كردن دو نوع هوا
شرايط طرح داخل از نظر دما و رطوبت نسبي، در ساختمانهاي مسكوني و تجاري بر پايه شرايط آسايش انسان و در ساختمانهاي صنعتي و كارخانجات معمولاً بر اساس مقتضيات محصول توليدي آنها بهگونهاي توليد ميگردد كه به كيفيت محصول لطمهاي وارد نيايد. در تعيين شرايط طرح داخل در ساختمانهاي مسكوني و تجاري، علاوه بر توجه به احساس راحتي ساكنين بايد دقت نمود كه تغيير شرايط طرح داخل در بخشهاي مختلف ساختمان نسبت به يكديگر يا نسبت به هواي خارج بهصورت ملايم و تدريجي صورت گيرد تا بر روي سلامتي انسان اثرات زيانبخش نداشته باشد. از طرفي چنانچه قبلاً ذكر شد، رطوبت نسبي نيز در چگونگي كيفيت هوا و احساس راحتي ساكنين نقش مهمي دارد.
با افزايش دماي خشك براي آنكه در احساس راحتي ساكنين تغييري ايجاد نشود، بايد رطوبت نسي را كاهش داد و بالعكس، بهعبارت ديگر در دو محيط با دو دماي خشك متفاوت ميتوان يك احساس را در انسان ايجاد نمود، مشروط بر آنكه رطوبت نسبي نيز به نسبت عكس دماي خشك تغيير كند. جدول 1 شرايط طرح داخل را براي ساختمانهاي مختلف بر پايه احساس راحتي انسان در فصول تابستان و زمستان ارائه ميدهد. علاوه بر آن جدول 2 نيز دماي طرح زمستاني را بهصورت خصوصيتر براي اتاقهاي مختلف نشان ميدهد. در ساختمانهاي صنعتي و كارخانجات، شرايط طرح داخل از نظر دما و رطوبت بر مبناي مقتضيات محصولات توليدي تعيين ميگردد.